Trifaze Transformatör

Trifaze trafo (üç fazlı transformatör), elektrik enerjisini bir gerilim seviyesinden başka bir gerilim seviyesine (genelde düşürmek veya yükseltmek amacıyla) aktaran, üç fazlı sistemlerde kullanılan statik bir elektrik makinesidir.

Sanayide, fabrikalarda ve enerji iletim hatlarında en yaygın kullanılan trafo tipidir.

1. Temel Yapısı

Bir trifaze trafo temel olarak şu bileşenlerden oluşur:

Nüve (Çekirdek): Manyetik akıyı ileten silisli saclardan oluşur. Genellikle “E” tipi veya üç bacaklı bir yapıya sahiptir.

Sargılar: Her faz için bir primer (giriş) ve bir sekonder (çıkış) sargısı bulunur. Toplamda 3 primer ve 3 sekonder sargısı vardır.

İzolasyon: Sargılar arası ve gövde ile sargılar arasındaki elektriksel yalıtımı sağlar.

2. Bağlantı Grupları

Trifaze trafolarda sargılar farklı şekillerde bağlanabilir. Bu bağlantı şekilleri trafonun kullanım amacını belirler:

Yıldız (Y): Nötr noktası elde etmek için kullanılır. Konut dağıtımlarında yaygındır.

Üçgen (Δ): Genellikle yüksek gerilim iletiminde ve harmonikleri yok etmek için tercih edilir.

Zikzak (Z): Dengesiz yüklerin olduğu sistemlerde nötr akımını dengelemek için kullanılır.

3. Kullanım Avantajları

Neden üç tane monofaze trafo yerine bir tane trifaze trafo tercih edilir?

Verimlilik: Daha az malzeme (demir ve bakır) kullanıldığı için daha verimlidir.

Maliyet: Tek bir büyük ünite, üç küçük üniteden daha ucuzdur.

Alan Tasarrufu: Daha az yer kaplar ve kurulumu daha kolaydır.

Hafiflik: Aynı güç kapasitesindeki monofaze grup trafolara göre yaklaşık %25 daha hafiftir.

4. Soğutma Tipleri

Gücüne göre trafolar farklı yöntemlerle soğutulur:

Kuru Tip: Hava ile soğur, genellikle bina içlerinde ve yangın riski istenmeyen yerlerde kullanılır.